Okruchy

Brazylijskie klimaty

Zobaczyć brazylijski karnawał na własne oczy, zatańczyć sambę na ulicy, spać w dzień, by całą noc móc w ekstazie kręcić biodrami w rytmach samby i bossa novy, poczuć zapach rozgrzanych, półnagich tancerzy i dołączyć do błyszczącego, kolorowego korowodu. Wiatr na razie snuje tylko takie marzenia, ale Maja z blogu Imomo wybiera się na kilkudniowe (może kilkunocne) brazylijskie szaleństwa i nam wszystko opowie po powrocie. Może parę zdjęć też pokaże. Tymczasem, by nie utonąć w marzeniach, Wiatr przygotował zestawienie kilku lektur dotyczących tego ogromnego kraju, zróżnicowanego ekonomicznie, społecznie, o trudnej historii i wyjątkowym współczesnym kolorycie. Bo przecież Brazylia to nie tylko karnawał, ale i codzienność ubogich faweli i nowoczesne drapacze chmur w Rio de Janeiro, piłka nożna, kult piłkarzy na równi z Chrystusem, capoeira i wieki niewolnictwa, dzika Amazonka, liczna brazylijska polonia.

Najpopularniejszym brazylijskim pisarzem w Polsce jest wydawany i czytany namiętnie Paulo Coelho. Przez jednych uwielbiany, przez innych traktowany z lekceważeniem za swoją czasem naiwną psychologię. Jego brazylijską duszę, trochę tajemniczą, trochę prowincjonalną, trochę mistyczną, a czasem brutalną można odnaleźć w kilku powieściach np. „11 minut”, „Czarownica z Portobello”, „Na brzegu rzeki Piedry usiadłam i płakałam” i wielu innych wliczając oczywiście „Alchemika”, od którego zaczęła się jego wielka kariera.

W poprzednim urlopowo-wakacyjnym poście o Malezji, we współpracy z blogiem Imomo, nie robiłam specjalnych podziałów. Tu literatura przedmiotu jest o wiele bogatsza, dlatego po pierwsze będzie to subiektywny wybór utworów, a po drugie będzie w podziale na literaturę piękną, popularną i naukową, by zaspokoić choć w części nasze rozumienie tego ogromnego kraju na wszystkich poziomach.

  1. Literatura piękna i przepiękna, czyli powieści o/w Brazylii

Brazylia / John Updike . – Warszawa: Muza, 1997.

 Historia burzliwego romansu dziewiętnastoletniego czarnoskórego chłopaka ze slumsów w Rio i Isabel dziewczyny z klasy uprzywilejowanej, z całym sztafażem obyczajowym i plażą Copacabaną w tle.

Moje drzewko pomarańczowe / José Mauro de Vasconcelos. – Warszawa: Muza, 2009.

Przepiękna, wręcz kultowa powieść o trudnym dzieciństwie w Brazylii lat 30 dwudziestego wieku, z jej rosnącym bezrobociem, postępującą pauperyzacją, kontrastami społecznymi. Swoim klimatem, urokiem i życiową mądrością przypomina „Małego Księcia” Antoine’a de Saint – Exupéry’ego.

Wojna końca świata / Mario Vargas Llosa. – Kraków: Znak, 2008. Mistrzowska epopeja osnuta na tle autentycznych postaci i wydarzeń jednej z chiliastycznych sekt dziewiętnastowiecznej Brazylii, przedstawia apokaliptyczną – również w znaczeniu cyklicznej symboliki dziejów – wizję świata i człowieka. Osiem zeszytów / Heloneida Studart.- Warszawa: W.A.B, 2008. Duszna, mroczna, pełna namiętności historia sióstr Mariany i Leonor, które na pozór wiodą życie godne pozazdroszczenia.  Obie są jednak nieszczęśliwe. W tle samobójstwo, śmierć dziecka, zazdrość, tajemnice. niespełnione marzenia, wszystko to wpisane w klimat skrajnie katolickiej Brazylii.

Upadek : wspomnienia ojca w czterystu dwudziestu czterech krokach / Diogo Mainardi. – Warszawa : W.A.B.,2015

Opisana  przez ojca w formie 424 punktów subtelna, pełna wrażliwości, erudycji i dbałości o szczegóły i jednocześnie o wielkiej sile miłości do syna, który, w wyniku nieprawidłowo przeprowadzonego porodu i błędu położnej urodził się z porażeniem mózgowym. Są tu zarówno pierwsze lata życia syna, przemyślenia m.in. na temat związku między niepełnosprawnością Tita a dziełem Dantego Alighieriego, architekturą Pietro Lombardo, grą Assasin’s Creed i Holocaustem. W tle zaś Wenecja i brazylijskie Rio de Janeiro. Rio de Oro / Arkady Fiedler . – Warszawa: Nasza Księgarnia, 1978. Opowieść o życiu Indian brazylijskich.

Pieśń kolibra / Ana Veloso. – Warszawa: Świat Książki, 2014.

Brazylia z czasów niewolnictwa i wyzysku. Historia o niepokornej służącej, sile wolności i potrzebie decydowania o sobie za wszelką cenę, pełna tajemnic, niedomówień i odmienności. Wielkie pustkowie / João Guimarães Rosa . – Państwowy Instytut Wydawniczy, 1972. Opowieść o Sertão, rozległym, nieurodzajnym lub pokrytym tropikalną dżunglą płaskowyżu w stanach Minas Gerais, Bahia i Ceará  o jego bujnej przyrodzie, o jego mieszkańcach, a także o jagunçach, brazylijskich rozbójnikach. Gdzie żyją tygrysy / Jean-Marie Blas de Roblès . – Katowice: Sonia Draga, 2010. „Wielowątkowa powieść, której akcja rozgrywa się w różnych środowiskach współczesnej Brazylii, a motywem przewodnim jest odnaleziona biografia jezuity Atanazego Kirchera, siedemnastowiecznego podróżnika, odkrywcy i wynalazcy.”

Opowiadania brazylijskie / Lygia Fagundes Telles, João Simões Lopes Neto, et. al. – Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1977.

Pisane błyskotliwym językiem i piękną narracją opowiadania brazylijskie ukazują Brazylię wyzwoloną i dumną.

  1. Z biegiem rzeki – czyli podróżniczo

Niknący świat. Opowieść o podróży po centralnej Brazylii / Mieczysław Lepecki . -Poznań: Zysk i S-ka, 2013.

Zapiski globtrotera Mieczysława Lepeckiego, który w podróży po centralnej Brazylii zapragnął znaleźć  rzadki minerał – akwamaryn. W tym celu przeniknął do świata niebezpiecznych garimpeirów – poszukiwaczy złota i drogich kamieni, oraz miejscowych Indian walczących z właścicielami plantacji o przestrzeń do życia. Oprócz atmosfery ukrytych głęboko w dżungli amazońskiej miasteczek snuje opowieści o przygodach konkwistadorów i legendarnych bohaterów.

Xingu. Rzeka wolnych Indian / Piotr Opacian . – Pelplin: Wydawnictwo Bernardinum,2010.

Relacja z pierwszej w dziejach Amazonii wyprawy kajakowej nurtem rzeki Xingu, która płynie przez dziewicze tereny dżungli, zamieszkałe przez plemiona Indian. Pierwotni mieszkańcy Brazylii coraz częściej przyciągają uwagę światowej opinii publicznej. Indianie głośno protestują przeciwko zamiarom budowy zapór wodnych w dorzeczu Amazonki.

Blondynka w Brazylii / Beata Pawlikowska. – Warszawa: G+J, 2010.

Beata Pawlikowska swoim charakterystycznym, lekkim i przyjemnym piórem kreśli opowieści o brazylijskich zwyczajach kulinarnych, zwierzętach, ludziach i ich rozrywkach, dotykając Brazylii z każdej strony.

Blondynka na Rio Negro / tekst, zdj. i rys. Beata Pawlikowska. – Warszawa: Burda NG Polska, cop. 2014.

Kolejna z opowieści Beaty Pawlikowskiej, tym razem w głąb dżungli, kajakiem, po rzece Rio Negro, największej na świecie rzece o ciemnej wodzie i jednym z największych dopływów Amazonki. „Przepłynęłam ją całą – w łódce, motorówką z czterema żołnierzami i jedną małpą, w indiańskim czółnie i na wojskowym statku. Samotna wyprawa przez dżunglę amazońską – od rzeki Orinoko w Wenezueli, przez Rio Negro aż do Amazonki w Brazylii. Dwa miesiące w wyprawie pełnej niespodziewanych zdarzeń, niezwykłych spotkań, odkryć i przygód. Uwielbiam tak podróżować!” – mówi o swojej wyprawie Beata.

Brazylia / Michael Palin . – Insignis, 2014.

Zapiski z podróży sporządzone podczas wypraw do największego i najbardziej zaludnionego państwa Ameryki Południowej. Brazylia – nowe potencjalne supermocarstwo, rozciągający się na pół kontynentu tygiel kultur, religii i ras, kraina nieprzebranych bogactw, która ma do zaoferowania dużo więcej niż słońce, ocean i sambę. Leśne głusze, gdzie nie stanęła jeszcze ludzka stopa, tętniące życiem metropolie zamieszkiwane przez skrajnie ubogich i nieprzyzwoicie zamożnych… Brazylia to kraj szokujących kontrastów, kraj, który zachwyca niezliczonymi cudami natury i oszałamia niesamowitą różnorodnością oraz bogactwem kulturowym swoich mieszkańców. Trasa podróży Michaela Palina wiedzie od granicy z Wenezuelą po wodospady Iguaçu na pograniczu argentyńskim. Michael pływa łodzią po rzece Xingu, lata hydroplanem nad ogromnymi połaciami lasu deszczowego, zwiedza nowoczesną Brasílię, daje się porwać wielokulturowej atmosferze Rio i pieszo dociera do plemion ukrytych w sercu dżungli. Spotyka potomków afrykańskich niewolników, rdzennych mieszkańców żyjących w głębi lądu i dużą społeczność pochodzenia niemieckiego, która pielęgnuje swoje dziedzictwo na największym poza Monachium festiwalu piwa.

  1. Człowiek na pierwszym planie, czyli reportażesamba

Ostatni krąg. Najniebezpieczniejsze więzienie Brazylii / Drauzio Varella. – Wołowiec: Czarne, 2014,

Oglądaliście kiedyś amerykański serial Skazany na śmierć? Carandiru,  – największe więzienie w Brazylii, uznawane za jedno z najsurowszych na świecie, posłużyło jaki model do tego serialowego. Autor poznał Carandiru, gdy przez ponad dekadę z poświęceniem pomagał powstrzymać rozprzestrzeniającą się w więzieniu epidemię AIDS. Jego pacjenci, często uzależnieni od narkotyków,  odsłaniali przed nim tajemnice bloków więziennych i reguły przetrwania w tym „samorządnym”, prowadzonym przez wspólnotę starych więźniów mikrokosmosie. Varella pokazuje nocne i dzienne życie więzienia, niecierpliwie wyczekiwane weekendy, gdy na ten strzeżony teren mogą wejść kobiety, opisuje rzeczy powszednie i odświętne, z których najważniejszą jest „wściekła mańka”, czyli samodzielnie pędzony bimber.

Elitarni / Luiz Eduardo Soares, Andre Batista i inni. – Warszawa: Twój Styl, 2008.

BOPE – elitarna jednostka brazylijskiej wojskowej policji. Co noc w fawelach Rio de Janeiro podlegają prawom miejskiej wojny. Nie wahają się, mordują. Nie uciekają i nie dają się zabić. Policjanci Ci, każdego dnia stykają się ze śmiercią na ulicach Rio de Janeiro, walcząc z gangami, codziennie giną i zabijają. Taką mają pracę. BOPE to elita, dostanie się do nich graniczy z cudem. Wielodniowe tortury, w ramach treningu, to codzienność, by przetrwać, wyrobić w sobie wytrzymałość, by nie dać się zabić. Kto nie przejdzie tej morderczej próby, kopie sobie własnoręcznie grób, symylując swoją śmierć. W tej brutalnej wyliczance nie ma miejsca na wyrzuty sumienia.

Cesarz Ameryki. Wielka ucieczka z Galicji / Martin Pollack. – Wołowiec: Czarne, 2011.

„Opowieść o wielkiej fali emigracji, która ruszyła z Galicji pod koniec XIX wieku, pchając w nieznane setki tysięcy Żydów, Rusinów, Słowaków i Polaków spragnionych lepszego życia. Trwające do 1918 roku masowe wyjazdy do USA i Brazylii były rozpaczliwą ucieczką przed nędzą, głodem i powołaniem do wojska, ale przede wszystkim – pielgrzymką do Ziemi Obiecanej. Martin Pollack mistrzowskim piórem kreśli szlaki emigrantów, kręte i niebezpieczne, i ich losy – pełne lęku, nadziei, trudów i rozpaczy.” Znajdziemy tu dramatyczne relacje z Brazylii, jak i pełne beznadziei wspomnienia z Johnstown.

Ten piekielny polski akcent : (Ziembiński na brazylijskiej scenie) / Aleksandra Pluta. – Łódź ; São Paulo ; Warszawa : Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego : Instytut Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich UW, 2015. – Biografia Zbigniewa Ziembińskiego, aktora i reżysera do dziś nazywanego „ojcem współczesnego teatru brazylijskiego”. Po wojennej zawierusze trafił do portu w Rio de Janeiro. Miał trzydzieści trzy lata, nie miał pieniędzy i nie mówił po portugalsku. Udało mu się jednak nawiązać kontakt ze środowiskiem teatralnym i wkrótce zaczął realizować pierwsze przedstawienia za oceanem.

Wielkie pustkowie / João Guimarães Rosa.- Warszawa: PIW, 1972.

Sertão – rozległy, nieurodzajny lub pokryty tropikalną dżunglą płaskowyż w stanach Minas Gerais,  „Wielkie pustkowie” to opowieść o sertão, o jego bujnej przyrodzie, o jego mieszkańcach, a także o jagunçach, brazylijskich rozbójnikach.

Tu mieszkali Guaranie : podróż do świata, którego już nie ma / Jan Gać. – Pelplin: Bernardinum, 2015.

Eksperymenty kościoła katolickiego na rdzennych plemionach indiańskich. „Książka podróżniczo-historyczna, opowiadająca o próbie zbudowania sprawiedliwego społeczeństwa na naszym globie, próbie podjętej przez jezuitów w XVII i XVIII wieku w oparciu o Indian Guarani, mieszkających w Ameryce Południowej na styku trzech obecnie istniejących tam państw: Paragwaju, Argentyny i Brazylii. Święty Eksperyment, jak nazywano to dzieło w XVIII wieku, nie mógł się powieść z powodu grabieżczej i bezwzględnej polityki ówczesnych mocarstw oświeceniowych, Portugalii, Hiszpanii i Francji. Ofiarą ich działań padli głównie Indianie, którzy wychodząc ze stanu pierwotnej dzikości potrafili pod okiem jezuitów stworzyć wspaniałą postać cywilizacji w latach 1610-1767. Podczas trzech wypraw w ten rejon kontynentu autor dotarł do większości indiańskich redukcji, próbując opisać ich niezwykłość oraz sfotografować to, co jeszcze po nich zostało. Do opisu włączył również wyprawę do boliwijskiej selwy, Chiquitanii, gdzie redukcje miały więcej szczęścia i zachowały się do dziś w lepszym stanie.” http://ksiegarnia.bernardinum.com.pl/pl/p/Tu-mieszkali-Guaranie.-Podroz-do-swiata,-ktorego-juz-nie-ma/778

Dzieci brazylijskiej ulicy : niezwykła historia pewnej kobiety / Sarah de Carvalho. – Warszawa: Hachette Polska, cop. 2014.

Opowieść Sarah, która postanawia porzucić dobrze zapowiadającą się karierę i dołączyć do organizacji misyjnej w Brazylii. Tam styka się z brutalną rzeczywistością: wojny gangów, prostytucja i narkotyki wśród dzieci w brazylijskich slumsach to norma – 35% umiera przed osiągnięciem pełnoletności. Po piętnastu latach od utworzenia misji autorka postanawia sprawdzić, jak potoczyły się losy dzieci z którymi niegdyś zaczęła współpracę.

Życie na śmietniku / Carolina Maria de Jesus. – Warszawa: Czytelnik, 1963.

Przypadek sprawił, że zapiski pani de Jesus, wpadły w ręce dziennikarza Audalio Dantasa. Dzięki temu skończyło się życie w skrajnej biedzie, żyjącej w faveli w São Paulo Marii i jej trójki dzieci. Swoją wegetację spisywała w starych zeszytach znalezionych pośród odpadków.

Niekochane dzieci Boga / Mariusz Berko . – Warszawa: Vocatio, 2006.

Książka ks. Berko jest poruszającym dokumentem z pracy misyjnej pośród ludzi żyjących w getcie favel, zamkniętym świecie nędzy i zbrodni. Nawet sami Brazylijczycy, ci z „normalnego” świata, niewiele wiedzą o życiu na favelach, omijają je i nie chcą mówić o sytuacji ludzi egzystujących w tym piekle stworzonym przez człowieka. Walka o przetrwanie na favelach to wielka lekcja życia, którą Autor przeżył osobiście i której sam doświadczył. Jest to więc świadectwo dobra i zła, miłości i cierpienia.

  1. Coś dla fanów futbolu:brazil-piłka

Futebol. Brazylijski styl życia / Alex Bellos . – Wydawnictwo Kopalnia, 2014.

„Określenie „brazylijski piłkarz” jest jak „francuski szef kuchni”, albo „tybetański mnich”. Narodowość wyraża autorytet, wrodzoną zdolność – bez względu na prawdziwe umiejętności. Alex Bellos, brytyjski dziennikarz, przemierzył Brazylię – od jej wielkich miast do najbardziej zapomnianych wiosek w dżungli, by udowodnić, że właściwie wszystko w piłce, poza samą piłką oczywiście, wymyślili Brazylijczycy. Grają w piłkę guzikami i samochodami. Wynaleźli piłkę błotną, siatkonogę, piłkę plażową futsal, futbol towarzyski. Jeśli więc myślisz, że wymyśliłeś właśnie coś nowego w futbolu, nie ciesz się przedwcześnie. Ktoś w Brazylii na pewno zrobił to przed tobą. W wielu krajach świata futbol nazywany jest sportem dominującym, a czasem awansuje do miana religii. Ale Brazylii to nie dotyczy. Tu piłka jest czymś więcej. Piłka nożna i Brazylia to synonimy. Brazylia jest piłką. Bellos pokazuje brazylijskie społeczeństwo przez pryzmat futbolu, jego historii, największych postaci. Z książki dowiemy się dlaczego, choć cały świat uważa Pelego za najlepszego piłkarza wszechczasów, w Brazylii jest on tylko numerem 2. Dlaczego przegrany finał mistrzostw świata jest ważniejszy niż wszystkie wygrane. Dlaczego Barbosa, bramkarz, który grał w tym finale, stał się pariasem i zmarł w biedzie okryty hańbą. Dlaczego Ronaldo musiał tłumaczyć się przed Parlamentarną Komisją Śledczą z porażki w finale mistrzostw świata. Książka jest wyjątkowa, gdyż nie jest to „stricte” opowieść sportowa, ale w zdecydowanej większości reportaż, który ma na celu ukazać przez pryzmat piłki nożnej bolączki brazylijskiego społeczeństwa. Futbol jest oknem wystawowym, towarem wyjątkowym Brazylii i to właśnie on dostarcza wiele radości rodakom Pele i Garrinchy, ale i przysparza mnogą ilość problemów, które mają poniekąd wpływ na funkcjonowanie kraju”

Neymar : nowa gwiazda FC Barcelona : następca Messiego / Joan Tejedor. – Warszawa: Olé, cop. 2014.

Neymar o sobie : rozmowa ojca z synem. – Łódź : Wydaw. JK – Aha!, 2014.

Piłka nożna zmienia świat / Pelé i Brian Winter. – Warszawa: Burda Publishing Polska, cop. 2014.

Pelé : autobiografia / Edson Arantes do Nascimento. – Warszawa: Amber, 2014. Garrincha. Samotna gwiazda / Ruy Castro . – Wydawnictwo: Zysk i S-ka

Canarinhos. 11 wcieleń boga futbolu / Dariusz Wołowski . – Warszawa, Agora SA, 2014.

  1. Coś dla fanów brazylijskiej muzyki:The brazilian metal band Sepultura live at So36. Berlin

Sepultura / Jason Korolenko. – Czerwonak: In Rock, 2014.

 Historia zespołu, który zaczynał w Belo Horizonte, trzecim co do wielkości mieście w Brazylii, by potem zyskać sławę i uznanie na całym świecie. To nie tylko muzyczna droga członków zespołu, ale także ich życie osobiste, rodzinne niesnaski, atmosfera zbudowana wokół zespołu. Autor opisuje młodość założycieli grupy, którzy zaczynali przygodę z muzyką w okresie, gdy ich kraj przechodził poważne zmiany społeczno-polityczne i z państwa rządzonego przez dyktaturę wojskową przekształcał się w nowoczesną demokrację. Brazylia to kraj z jednej strony barwny i żyjący rytmem wyznaczanym przez sambę, z drugiej będący pod ciągłą „opieką” władzy i policji, pełen przemocy i biedy. W takich warunkach zespół, który miał być dla założycieli odskocznią od otaczającego świata, a stał się głosem całego pokolenia.

Moje krwawe korzenie / Max Cavalera. – Poznań: Kagra, 2013.

Max Cavalera, jedna z największych osobowości świata muzyki metalowej, oddaje w wasze ręce autobiografię, której nierzadko bolesna szczerość i absolutna niezgoda na kompromis sięgają znacznie głębiej niż ktokolwiek mógłby przypuszczać. Od niepozornych początków w oparach wojskowej dyktatury w Brazylii, rodzącą się pasję do muzyki, utratę ojca i walkę o przetrwanie, przez budzące grozę rytuały candomblé, uliczne bijatyki, wizyty w dzielnicach nędzy i odległych dżunglach Amazonii, po zatracenie się w nałogach, rozstania i powroty oraz nieustanne dążenie do odnajdywania siebie na nowo.

  1. Trochę bardziej naukowo:

Brazylia jako mocarstwo wschodzące / red. nauk. Marcin Florian Gawrycki. – Warszawa: Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego ; Instytut Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich UW, 2013.

„Brazylia jest krajem, który powinien być bliski sercu każdego Polaka. Nie bez powodu przecież od drugiej połowy XIX wieku wielu naszych rodaków wyjeżdżało tam szukać swojej drugiej ojczyzny. Obecnie Polonia w Brazylii liczy około dwóch milionów osób. Z perspektywy Polski, Brazylia cały czas postrzegana jest jako egzotyczne miejsce na ziemi, kojarzące się przede wszystkim z rajskimi plażami, sambą, piłką nożną czy swobodą obyczajową. Potem przychodzą skojarzenia o biedzie, favelach, przemocy czy nierównościach społecznych. Nasze miejsce w środku Europy – członka Unii Europejskiej i rozwiniętej Północy – każe nam często patrzeć na Brazylię z nieco paternalistycznej perspektywy, zapominając, że jeden brazylijski stan São Paulo ma większą gospodarkę niż cała Polska.” https://iberystyka-uw.home.pl/content/view/1451/104/lang,pl/

Siły zbrojne i polityka w Argentynie, Brazylii i Chile : historia i współczesność / Paweł Trefler. – Toruń : Wydaw. dam Marszałek, 2014.

Monografia, która pozwala czytelnikowi znaleźć odpowiedzi na pytania o przyczyny, przebieg i skutki zaangażowania argentyńskich, brazylijskich i chilijskich sił zbrojnych w życie społeczno-polityczne. Książka robi imponujące wrażenie, biorąc pod uwagę zarowno przyjęte ramy czasowe analizowanego problemu, jak również szeroki zakres zagadnień, które autor podjął analizując pozycję, rolę i funkcje sił zbrojnych w Argentynie, Brazylii i Chile. Zagadnienia roli i specyfiki aktywności sił zbrojnych w państwach Ameryki Łacińskiej są wciąż jeszcze słabo znane polskim czytelnikom, zwłaszcza w kontekście demokratyzacji życia politycznego, poszukiwania nowych dróg i form rozwoju już po okresie dyktatur i konfliktów wewnętrznych. http://www.nieprzeczytane.pl/Sily-zbrojne-i-polityka-w-Argentynie-Brazylii-i-Chile,product678240.html

Brazylia: Republika : dzieje Brazylii w latach 1889-2010 / Mariusz Malinowski. – Warszawa: Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego : Instytut Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich UW, 2013.

„Brazylia w XX wieku to kraj ogromnego potencjału i niewykorzystanych szans. Brazylia w XXI wieku to jedna z najdynamiczniejszych potęg gospodarczych świata. Niniejsza książka odtwarza drogę do tej niezwykłej metamorfozy: historię rozpoczynającą od proklamowania republiki w 1889 roku, obejmującą kalejdoskop wybieranych najczęściej przez garstkę społeczeństwa prezydentów, epizody populizmu i dyktatury wojskowej, dzieje buntów, rewolucji i zamachów stanu, sześciu konstytucji, ekspresowej modernizacji, „cudu” gospodarczego, który wcale nie był cudem, hiperinflacji, budowania międzynarodowego statusu w oparciu o zmienne sojusze, powszechnej korupcji i ogromnego wykluczenia społecznego. Ale w dziejach brazylijskiej republiki kryje się coś jeszcze: to historia niezwykłego społeczeństwa, złożonego z potomków Indian, portugalskich kolonizatorów, afrykańskich niewolników oraz imigrantów ze wszystkich stron świata; ludu, który przez całe wieki i dekady był traktowany instrumentalnie, ale który właśnie heroicznym poświęceniem kolejnych pokoleń dzisiejszą potęgę stworzył.” http://mhprl.pl/sklep/ksiazki/3-brazylia-republika-dzieje-brazylii-w-latach-1889-2010.html

Mali Polacy: codzienność polskich dzieci w Brazylii (1920-1960) / Thaís Janaina Wenczenovicz. – Warszawa: Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego; Instytut Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich UW, 2013.

Obecność emigrantów miała absolutnie decydujące znaczenie dla rozwoju południowej części Brazylii, a w szczególności stanu Rio Grande do Sul. Na historię ruchu migracyjnego składają się nadzieje i dramaty tych, którzy pozostawili swoje ojczyzny na Starym Kontynencie i, przemierzywszy Atlantyk, przybyli rozpocząć nowe życie w Brazylii, która stanowiła dla nich prawdziwą ziemię obiecaną. W książce „Mali Polacy: Codzienność polskich dzieci w Brazylii (1920-1960)” Thaís Janaina Wenczenovicz otworzyła codzienność jednej z tych grup – Polaków, i uczyniła to w sposób naukowy, informacyjny, a jednocześnie z dużą wrażliwością. W oparciu o szeroką bibliografię, świadectwa samych osadników i inne zróżnicowane teksty ukazała zjawisko imigracji w sposób niezwykle oryginalny: z perspektywy „małych Polaków”, dzieci imigrantów. Książka ta stanowi barwny i subtelny opis życia dziewcząt i chłopców: ich posiłków, zabaw, strojów, chorób, które im zagrażały. Stanowi ona znaczący wkład w historiografię stanu Rio Grande do Sul oraz pasjonujący tekst, który z pewnością urzeknie czytelnika. http://mhprl.pl/sklep/ksiazki/219-mali-polacy-codziennosc-polskich-dzieci-w-brazylii-1920-1960.html

2 komentarze na “Brazylijskie klimaty

  1. Maja, „Dziewczyna znad Rio Paraiso” Any Veloso, jak mogłam przegapić 🙂 Pierwszy audiobook, jaki przesłuchałam, zafascynowana losami niepokornej, tajemniczej dziewczyny znalezionej nad rzeką Rio Paradiso. Dzięki za przypomnienie i uzupełnienie brazylijskiej biblioteczki.

Pozostaw odpowiedź Kjuna Anuluj pisanie odpowiedzi

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *